NIST publikuje raport z prac zespołu roboczego do spraw regulacji zmian granic gmin

Raport koncentruje się na czterech obszarach wymagających pilnej interwencji ustawodawczej:

• Ograniczenie częstotliwości zmian: Propozycja Zespołu zakłada, że zmiany byłyby dokonywane zasadniczo raz na kadencję (z wyjątkami dla terenów niezamieszkałych).
• Wzmocnienie roli mieszkańców: Zespół uzgodnił, że referendum lokalne powinno stać się zasadą w sprawach dotyczących granic, zastępując w większości przypadków mniej wiążące konsultacje. Choć wynik nie byłby wiążący dla Rady Ministrów, stanowiłby kluczowy argument merytoryczny.
• Sądowa kontrola rozstrzygnięć: W gronie Zespołu zgodzono się, że przedmiotem sądowej kontroli stałoby się stanowisko ministra właściwego do spraw administracji publicznej, przyjmujące formę postanowienia. Stanowisko ministra nie ogranicza, co do meritum, kompetencji Rady Ministrów do dokonywania zmian granic, ale zapewnia gwarancje proceduralne dla gmin objętych zmianami.
• Rozliczenia między gminami: Raport wskazuje na potrzebę uregulowania kwestii rekompensat finansowych.

W pracach Zespołu uczestniczyli przedstawiciele Związku Gmin Wiejskich RP (ZGW RP), Związku Miast Polskich (ZMP), Unii Metropolii Polskich (UMP), Unii Miasteczek Polskich (UmP), Związku Powiatów Polskich (ZPP), Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych (OPOS) i Związku Samorządów Polskich (ZSP) oraz Związku Województw RP (ZW RP). 

Ze strony NIST w pracach zespołu brali udział: prof. Paweł Swianiewicz (dyrektor NIST), dr Bartosz Wilk, dr Anna Kurniewicz i Andrzej Gniadkowski.

Według propozycji NIST, nowe regulacje mogłyby mieć zastosowanie po raz pierwszy do zmian, które weszłyby w życie 1 stycznia 2029 r., czyli w ostatnim roku obecnej kadencji władz samorządowych.

Raport do pobrania: